Gmina Gorzyce w czasach Wielkiej Wojny 1914-1918

Publikacja „Gmina Gorzyce w czasach Wielkiej Wojny 1914-1918” to praca wyjątkowa pod wieloma względami. Żadnych zastrzeżeń nie budzi warstwa merytoryczna pracy. Autor jest (także) rekonstruktorem historycznym odtwarzającym jednostki walczące podczas Wielkiej Wojny, jak i Powstań Śląskich, co za tym idzie, zna doskonale i czuje „klimat” epoki. W książce znajdziemy dokładny opis struktury wojsk lądowych w Armii Kajzera z przedstawieniem ich mocnych i słabych stron na przestrzeni całej I wojny światowej. Ogólną wartość poznawczą pracy wydatnie wzmacnia aneks z opisem stopni wojskowych, zdjęciami oraz, co istotniejsze, opisem elementów umundurowania, po którym można rozpoznać konkretny stopień wojskowy. Fragment ten jest bogato (z)ilustrowany. Dodatkowo, niekwestionowanym atutem pracy jest ogólne spojrzenie na konflikt i śmiałe wnioski wyciągane przez Artura Studenta. Jednym z nich jest fragment mówiący o tym, że bezpośrednio przed wybuchem I wojny światowej wystarczyło, aby jeden z graczy wstał od stołu i powiedział pas – wtedy konflikt globalny by nie wybuchnął. To spostrzeżenie warto zapamiętać. W szczególności w dzisiejszym, bardzo niespokojnym czasie.

Po opisie ogólnym konfliktu i struktury armii kajzerowskiej następuje zarysowanie konfliktu w skali lokalnej wraz ze skutkami, które dotknęły po Wielkiej Wojnie leżącą w południowo-zachodniej części województwa śląskiego gminę Gorzyce. Tutaj wychodzi cała pracowitość Autora, który „zebrał z pól bitewnych” praktycznie wszystkich mieszkańców tej gminy, starając się podać metrykę zmarłego oraz miejsce spoczynku. Aby przedstawić dane w sposób tak dokładny, potrzeba było benedyktyńskiej pracy w archiwach i w tym konkretnym przypadku jej nie zabrakło. Warte odnotowania jest, że Autorowi udało się sprawnie łączyć wątki lokalne z tzw. wielką polityką na geopolitycznej szachownicy i doskonałym przykładem takiego połączenia jest opis wątku związanego ze służbą mieszkańców Śląska w koloniach niemieckich w odniesieniu do całości ziem kolonialnych Cesarstwa Niemieckiego.

Z recenzji prof. Ryszarda Kaczmarka:

Publikacja "Gmina Gorzyce w czasach Wielkiej Wojny 1914-1918" odtwarza zupełnie zapomniany w polskiej historiografii fragment historii Górnego Śląska. (...) Należy podkreślić, że takie mikrohistoryczne (ale prawie pełne) ujęcie może być także ważne dla szerszych badań, jako mniej lub bardziej reprezentatywne case study. Cele postawione sobie przez Autora definiują również ewentualnych odbiorców książki. Monografia zapewne znajdzie czytelników zarówno wśrod mieszkańców gminy, do której jest dzisiaj przede wszystkim skierowana, jak i z czasem dotrze na pewno do grona badaczy zajmujących się naukowo tym zagadnieniem, jako cenny materiał źródłowy.