Tom dziewiętnasty wielotomowego wydawnictwa, które ma objąć jak największą ilość słownictwa typowego dla gwar śląskich całego języka śląskiego (także w granicach Republiki Czeskiej i Republiki Słowackiej). Zawiera wyrazy gwarowe (w zasadzie XX-wieczne, choć zdarza się też starsze słownictwo) będące w czynnej i biernej sferze leksyki, wyrazy ustępujące na skutek zmian cywilizacyjnych, wyrazy nowo przejęte, wymarłe, zapożyczenia obce, nie odnotowuje nazw własnych.

W Słowniku nie uwzględnia się leksyki gwar przyniesionych na Śląsk przez ludność przybyłą tu po II wojnie światowej.

W części wprowadzającej zamieszczono: skróty źródeł, skróty nazw powiatów i subregionów Śląska, skróty członów nazw miejscowości, inne skróty, znaki graficzne, wykaz cytowanych miejscowości (uzupełnienia), zasady dokumentacji geograficznej, opis budowy artykułu hasłowego.

Na końcu kody QR do pobrania wcześniejszych tomów w formacie PDF.

Przibij piontka Koci Czelodce i dej sie scopić detektywistyczny przigodzie!

Do stu tysiyncy polnych myszow! W Zobrzu, na grubie wonglo Guido, zacły sie dzioć take hopsztosy, ło kerych nawet kotkom, kocicom, kotom i kocurkom sie niy śniyło. Bo nogle straciył sie sztajger Lojzik Uszok, przewodnik po grubie, kery wielce przoł bergmonom i ślonskymu cornymu złotu. Kamraty zacły zgadować, eli ftoś go capnył i wywioz fort. Kocio Czelodka ugodała sie i zacła go szukać

Czelodka przerobiyła na dole swoja piyrszo szychta. Wszyscy kukali do sztolnie i trefiyli nawet wrymbiarka, kery sie wylynkli. Koty miały na swojich wonsach pulwer z wonglo, a w lufcie wisiała jakoś srogo tajymnica. Bo po Uszoku, jak łogonym zamyrdać, niy było śladu. Komu zawodzoł tyn stary sztajger? Może zawicowoł ś niego zymstliwy Bebok? A może faflok kanarek cosik wyśpiywoł bez cufal? Coby wszysko szafnońć, trza sie było brać za robota. Bo hned Barborka, na kero rychtowali sie jak zawdy grubiorze i piyrszy roz Kocio Czelodka.

Śląskie wydanie książki "Kocia szajka i czarne złoto" 

Katowice najczęściej kojarzone są z węglem, kopalniami i hutami. Owszem, panował tu niegdyś przemysł ciężki, lecz to tylko część bogatej historii stolicy woj. śląskiego. Miasto jest również największym ośrodkiem kulturalnym regionu, pełnym muzeów, kin, teatrów oraz galerii sztuki. Przechadzając się jego ulicami, nie zobaczymy już huty, zamku, ani Pałacu Ślubów. Latem nie zasiądziemy w restauracji Grünfelda, a zimą nie udamy się na Torkat.
Zapraszamy na spacer po Katowicach, których już nie ma. Zobaczmy, jak zmieniło się miasto i odkryjmy je na nowo.

Bytom do dziś kojarzy się z węglem, kopalniami i hutami. Jego historia sięga jednak czasów piastowskich. Przez wieki wizerunek miasta zmieniał się wraz z nowo powstającymi budynkami, ulicami i placami. Gwałtowny rozwój przemysłu w XIX wieku, a co za tym idzie budownictwa, pozostawił po sobie piękne kamienice z bogato zdobionymi elewacjami, gmachy użyteczności publicznej, pomniki, dzieła inżynierii. Wielu z nich już dziś nie ma, chociaż nadal trwają w pamięci mieszkańców Bytomia. Album prezentuje ponad 100 lokalizacji, a przedstawione miejsca przestały istnieć zarówno wiele lat temu, jak i całkiem niedawno. To tylko niewielka część z bardzo dużej ilości obiektów, które na przestrzeni dziejów z różnych powodów zniknęły z mapy miasta. Nie pospacerujemy już po zachodniej pierzei Rynku, nie wejdziemy do rozbarskiego ratusza i nie zwiedzimy pałaców Goduli i Tiele-Wincklerów. Nie zobaczymy też wieży ciśnień, stolarzowickiej Bramy Brandenburskiej, kasyna huty "Julia", pomnika Fryderyka Wielkiego czy drewnianego kościółka w miejskim parku. Z książką w ręku wybierzmy się więc w podróż w przeszłość. To okazja do wspomnień i zachęta do odkrycia nieistniejącego już miasta, utrwalonego jednak na dawnych fotografiach.

Książka dwujęzyczna: polski i niemiecki

Po 1945 roku badania geologiczne w Polsce nabrały tempa. Odkryto złoża węgla brunatnego, miedzi, siarki i rozpoczęło się wielkie uprzemysłowienie. Pod kopalnie, huty i elektrownie - takie jak Turów czy Bełchatów - potrzebny był pusty teren. Wraz z powstawaniem nowych ośrodków przemysłowych kurczyły się lub wręcz znikały całe miejscowości: Opolno i Rybarzowice na Łużycach, Kazimierz Biskupi i Pątnów w Konińskiem, Bogomice i Rapocin pod Głogowem czy Piaski i Wola Grzymalina w Łódzkiem.

Dla wielu miejsc rozwój gospodarczy oznaczał apokalipsę. Niektóre zostały przykryte zwałowiskami odpadów, inne - zalane. Wysiedlono ludzi, wycięto lasy i zmieniono bieg rzek. "Istne raje" zamieniły się w kratery, w pustynie biologiczne i strefy katastrofy ekologicznej.

Marta Tomczok podróżuje szlakiem peerelowskiego przemysłu i miejscowości, które wchłonął. Opowiada o bliznach w ludzkiej pamięci i o bliznach w ziemi: śladach po szybach, wyrobiskach i hałdach, które na zawsze zmieniły polski krajobraz.

Szukałam sposobu, żeby oddać poczucie pustki, która powstaje w ludziach po odebranym im krajobrazie. Nie wszyscy chcieli od razu mówić, ale wszyscy chcieli, żeby ich słuchać, gdy już się przełamali. Doświadczenia czekania i słuchania wydają mi się kluczowe dla tej książki - i nie tylko dla niej.

"Porté" to na pozór klasyczne fantasy drogi. W świecie cieni, zamków i walk szlachetny książę Fabrycy przemierza ogarnięty wojną kraj. W wiosce pośrodku lasu spotyka Porté - wybrańca, który jest już gotowy, by opuścić dom i stawić czoła przeznaczeniu. Razem wyruszają w podróż do stolicy. Ciąg wydarzeń doprowadza ich również do spotkania z księżniczką.
I właśnie tak to zwykle wygląda. Tyle że tym razem kilka rzeczy jest bardziej realistycznych. Po pierwsze, pytanie, czy dobry książę jest najwłaściwszą osobą do sprawowania władzy w czasach kultu siły. Po drugie, kwestia, czy prosty człowiek posiada umiejętności potrzebne do decydowania o losach całych państw. Przyjaźń chłopa i króla też lepiej wyglądałaby w baśni niż w społeczeństwie feudalnym, a księżniczka na tronie może stanowić pewien problem dla monarchii.
Do tego istnieją jeszcze cienie - potężne istoty, które zrobią wszystko, by świat zapłonął. Prawdopodobnie tylko nasi bohaterowie mogą je powstrzymać.