Historia Śląska

Dwujęzyczny atlas dotyczący plebiscytu na Górnym Śląsku z 1921 roku.

Atlas zawiera wprowadzenie, wyniki plebiscytu naniesione na mapę Górnego Śląska oraz wyniki plebiscytu w formie tabelarycznej.

Całość przygotowana po polsku i niemiecku.

Strony: 60

Oprawa: miękka, format A4

Bytom, Bielsko, Katowice, Karwina miejsca zapomnianych historii
Dariusz Zalega w swojej najnowszej książce Bez pana i plebana. 111 gawęd z ludowej historii Śląska żongluje opowieściami o zapomnianych postaciach, miejscach i wydarzeniach, które choć pozornie lokalne wpłynęły na historię nie tylko Górnego Śląska. To nie tylko opowieść o buntach i strajkach, lecz także (a nawet przede wszystkim) hołd dla Ślązaków i Ślązaczek, którzy nie zginali karku.

Po 1945 roku badania geologiczne w Polsce nabrały tempa. Odkryto złoża węgla brunatnego, miedzi, siarki i rozpoczęło się wielkie uprzemysłowienie. Pod kopalnie, huty i elektrownie - takie jak Turów czy Bełchatów - potrzebny był pusty teren. Wraz z powstawaniem nowych ośrodków przemysłowych kurczyły się lub wręcz znikały całe miejscowości: Opolno i Rybarzowice na Łużycach, Kazimierz Biskupi i Pątnów w Konińskiem, Bogomice i Rapocin pod Głogowem czy Piaski i Wola Grzymalina w Łódzkiem.

Dla wielu miejsc rozwój gospodarczy oznaczał apokalipsę. Niektóre zostały przykryte zwałowiskami odpadów, inne - zalane. Wysiedlono ludzi, wycięto lasy i zmieniono bieg rzek. "Istne raje" zamieniły się w kratery, w pustynie biologiczne i strefy katastrofy ekologicznej.

Marta Tomczok podróżuje szlakiem peerelowskiego przemysłu i miejscowości, które wchłonął. Opowiada o bliznach w ludzkiej pamięci i o bliznach w ziemi: śladach po szybach, wyrobiskach i hałdach, które na zawsze zmieniły polski krajobraz.

Szukałam sposobu, żeby oddać poczucie pustki, która powstaje w ludziach po odebranym im krajobrazie. Nie wszyscy chcieli od razu mówić, ale wszyscy chcieli, żeby ich słuchać, gdy już się przełamali. Doświadczenia czekania i słuchania wydają mi się kluczowe dla tej książki - i nie tylko dla niej.

Drugi tom książki Małgorzaty Płoszaj o historii rybnickich Żydów.

Praca doktorska Mariusza Cieśli, obroniona na Uniwersytecie Wrocławskim. Wypełnia istotną lukę w badaniach nad bronią i uzbrojeniem śląskim w XVI wieku. Autor skorzystał z imponującej bazy źródłowej a także skatalogował istniejące na Śląsku nagrobki rycerskie prezentujące elementy zbroi. To niewątpliwy atut opracowania. Czytelnik otrzymuje nie tylko sporą dawkę wiedzy (zachowano pełny aparat przypisów), ale również obszerny źródłowy materiał ikonograficzny, opatrzony odpowiednim komentarzem i analizą. Spis treści: I - dotychczasowy stan badań nad uzbrojeniem renesansowym; II - rozwój uzbrojenia ochronnego w XVI wieku; zbroja; analiza zbroi; hełm; analiza hełmów; garnitur zbroi; analiza garniturów zbroi; zbroja turniejowa; analiza zbroi turniejowej; zbroja na konia (ladry) i oporządzenie jeździeckie; analiza zbroi na konia i oporządzenia jeździeckiego; tarcza (puklerz); analiza tarcz; III - rozwój broni białej, obuchowej i drzewcowej w XVI wieku; broń biała; analiza broni białej; broń obuchowa; analiza broni obuchowej; broń drzewcowa; analiza broni drzewkowej; IV - rozwój broni palnej i artylerii w XVI wieku; długa broń palna; pistolet; broń kombinowana; produkcja broni palnej; analiza broni palnej; artyleria; analiza artylerii; V - broń miotająca; łuk; kusza; analiza broni miotającej; VI - dekoracja broni; szkicowniki renesansowe; analiza dekoracji; KATALOG; ANEKS (inwentarz legnicki 1662, inwentarz uzbrojenia miasta Wrocławia 1547, inwentarz broni lenna zamkowego w Namysłowie z 12 VIII 1575 roku; uzbrojenie mieszczan Kłodzka w świetle spisu z drugiej połowy XVI wieku; Katalog Minutoliego; broń z kolekcji książąt pszczyńskich; katalog muzeum Rzemiosł Artystycznych i Starożytności we Wrocławiu; renesansowa broń w Muzeum Narodowym we Wrocławiu; renesansowa broń w Muzeum Militariów ? Arsenał), ikonografia archiwalna.

Bytom do dziś kojarzy się z węglem, kopalniami i hutami. Jego historia sięga jednak czasów piastowskich. Przez wieki wizerunek miasta zmieniał się wraz z nowo powstającymi budynkami, ulicami i placami. Gwałtowny rozwój przemysłu w XIX wieku, a co za tym idzie budownictwa, pozostawił po sobie piękne kamienice z bogato zdobionymi elewacjami, gmachy użyteczności publicznej, pomniki, dzieła inżynierii. Wielu z nich już dziś nie ma, chociaż nadal trwają w pamięci mieszkańców Bytomia. Album prezentuje ponad 100 lokalizacji, a przedstawione miejsca przestały istnieć zarówno wiele lat temu, jak i całkiem niedawno. To tylko niewielka część z bardzo dużej ilości obiektów, które na przestrzeni dziejów z różnych powodów zniknęły z mapy miasta. Nie pospacerujemy już po zachodniej pierzei Rynku, nie wejdziemy do rozbarskiego ratusza i nie zwiedzimy pałaców Goduli i Tiele-Wincklerów. Nie zobaczymy też wieży ciśnień, stolarzowickiej Bramy Brandenburskiej, kasyna huty "Julia", pomnika Fryderyka Wielkiego czy drewnianego kościółka w miejskim parku. Z książką w ręku wybierzmy się więc w podróż w przeszłość. To okazja do wspomnień i zachęta do odkrycia nieistniejącego już miasta, utrwalonego jednak na dawnych fotografiach.

Książka dwujęzyczna: polski i niemiecki

Audiobook czytany przez Mirosława Neinerta, nagrany w formacie MP3 na płycie CD i opakowany w digipacku.

Przygotowany przez Instytut Tajnej Historii Ciulandii raport tajnego państwa, czyli czarna groteska Henryka Wańka na górnośląską historię z lat 1918-1953. Czarny humor, postacie znane z historii, poczet górnośląskich Karlusów od I do VI (czyli wszystkich królów Ciulandii).

Realizacja audiobooka: Sergiusz Brożek

Fragment książki:

Zaznaczyć jeszcze tu trzeba, że na samym początku, o którym wiemy niestety tak mało, nasze państwo nazywało się Tulandia. Tulandia, czyli kraj, gdzie jesteśmy, to znaczy tu, a nie gdzie indziej. W manifeście ogłoszonym przez pierwszego Naczelnik stoi wyraźnie:

Niech sie tam kajś jest inkszy land, pra, cum bajszpil dojczland, niderland abo helgoland, ale tukej, sam kaj my som, jest ino tuland i niech sie nawet w inkszych jynzykach nazywo szlonsk abo szlyzjen, ale dla nos to zawdy bydzie tulandia.

Z czasem jednak miękka wymowa spółgłosek, właściwa naszym rodakom, dokonała ważnej zmiany – jako że słowo ciul, może zapożyczone z angielskiego „the tool”, wzmocniło sekretność naszego istnienia. Zamieniło je niby w żart, jakby przymrużenie oka. Przeto kto tylko usłyszał o Ciulandii, uśmiał się zdrowo, tudzież zniesmaczony zmieniał temat, bo brał to za grubiańskie gadanie. I o to właśnie nam chodziło!

Czas trwania: 3h 40min.

Colloquium Opole 2024. Pamięć zbiorowa i sposoby jej kształtowania z polsko-czesko-niemieckiej perspektywy

Zbiór artykułów po konferencji naukowej

Oprawa miękka
Liczba stron: 304

Historia nietuzinkowej postaci, jaką był w średniowieczu Piotr Włost (zwany też Włostowic), wpisana kontekst Śląska, Polski i Europy ówczesnego okresu.

Autor: Jan Ślósarz

Niemieckojęzyczna publikacja dra Herberta Matuschka na temat języka śląskiego (górnośląskiego).

200 lat opatentowania nazwy "Cement portlandzki", który to produkt zmienił oblicze XIX-wiecznego świata oraz 150-lecie jednej z pionierskich cementowni Europy w Zakrzowie pod Opolem - to dwie ważne rocznice, które dla Teresy Kuduby stały się okazją do zaprezentowania początków rozwoju opolskiego przemysłu cementowego. Śląsk Opolski to europejskie zagłębie białego górnictwa. Na przełomie XIX/XX w. działało tutaj aż 11 fabryk cementu portlandzkiego. Współcześnie istnieją dwie: najstarsza w Europie "Odra" i najnowocześniejsze w Europie "Górażdże".

Książka Teresy Kudyby jest niczym kapsuła czasu, która przenosi nas do Opola, które było europejskim centrum cementu. Przybliża fakty o czasie rozkwitu przemysłu cementowego, w którym opolskie fabryki miały ogromny udział. Książka "Dawne cementownie Śląska Opolskiego" jest też apelem by chronić to dziedzictwo, rozwijać wiedzę o historii tej ziemi i ludziach, którzy ją tworzyli. Jest także wspaniałym dowodem rangi Opola i Opolskiego na mapie historii rozwoju technologii wydobycia i wytwarzania cementu na świecie.

„Dolny Śląsk. Atlas dla dzieci” to wydawnictwo, dzięki któremu najmłodsi oraz ich rodzice wybiorą się w fascynującą wyprawę po Dolnym Śląsku, leżącym dziś w obrębie trzech polskich województw: dolnośląskiego, lubuskiego i opolskiego. Niewielkie jego obszary znajdują się również w województwie wielkopolskim. Nie zapominajmy również o niemieckiej części Dolnego Śląska.

Atlas ten jest niepowtarzalnym przewodnikiem po kulturze, historii i geografii wielokulturowego i nadzwyczaj interesującego regionu. Na każdej z 22 kart atlasu czytelnicy znajdą wybitne postaci kultury, muzyki, nauki oraz techniki, bohaterów legend i podań, budowle, rzeźby, zapomniane lub nieznane miejsca, charakterystyczne dla regionu rośliny oraz zwierzęta czy też ważne dla regionu wydarzenia historyczne. Każda karta ukazuje jedno lub więcej miast, podobnie jest w przypadku powiatów. Barwne mapy i ilustracje oraz ciekawe i zwięzłe opisy zachęcają zarówno do oglądania, jak i czytania. Każda plansza tego wydawnictwa inspiruje do wybrania się w ekscytującą podróż po Dolnym Śląsku.

Dziesiąty tom opowieści Alojzego Lysko "Duchy Wojny. Mówią do nas".

"Dziesiąty już raz rozlega się wołanie wzywające naszą gromadę do wspomnienia poległych w czasie II wojny światowej Ślązaków - bowiem jeszcze nie wszyscy zostali upamiętnieni. Ba, nie wszyscy zostali pochowani, a zatem nie mogą zaznać wiecznego odpoczynku! Głos ten, przekraczający ograniczenia czasu i przestrzeni, a rozlegający się przed wszystkim nad obszarem ówczesnego frontu wschodniego, to dzisiaj wołanie nad ukraińsko-rosyjskim polem bitwy. Opisane tu miejsca to po raz kolejny - niestety! - punkty strategiczne oznaczane na sztabowych mapach, to miejsca nowych ludzkich tragedii. Ze smutkiem obserwujemy kolejny bratobójczy pojedynek Eteoklesa z Polinejkesem, z trwogą patrzymy na niepochowane, leżące wzdłuż drogi ciała ofiar..."

Dr Krystian Węgrzynek

Książka Bernarda Linka o tworzeniu grup narodowych i wytyczaniu granic na XX-wiecznym Górnym Śląsku.

Strony: 376

Oprawa: miękka

Spis treści:

Książka Andrzeja Adamczyka „Dzieje Górnictwa w Orzeszu” to prawdziwa perełka czytelnicza dla wszystkich pasjonatów lokalnej historii naszych okolic.
Autor ceniony pasjonat badania dziejów górnictwa wykonał ogromną pracę dla przybliżenia czytelnikom historii górnictwa w rejonie Orzesza.
Stowarzyszenie Miłośników Miasta Orzesze wspiera wszelkie działania promujące historię, kulturę naszej Małej Ojczyzny. Z wielką radością oddajemy do rąk czytelników to cenne wydawnictwo, które poszerza wiedzę o osiągnięciach, pracy i dziejach naszych przodków.

Książka do pobrania jako E-Book w formacie .epub i .mobi (wybierz Odbiór osobisty, żeby nie płacić za wysyłkę!)

Niebieska Walizka, debiutancka powieść Marianne Wheelaghan, opublikowana została pod koniec 2010 roku i natychmiast stała się bestsellerem na brytyjskim rynku wydawniczym. Fabuła opiera się na pamiętnikach jej matki, Antonii, które znalazła przypadkowo po jej śmierci. Opowiada o latach dzieciństwa i młodości matki spędzonych na Śląsku (we Wrocławiu i Wleniu) w okresie rodzenia się, triumfu i ostatecznego upadku ideologii nazistowskiej w Niemczech. Dalsze losy Antonii opisane zostały w powieści The Brown Paper Parcel, Marianne zapowiada kontynuację tej historii, która w finalnej wersji ma być trylogią.

Marianne Wheelaghan pochodzi z Edynburga, jednak opuściła dom rodzinny w wieku siedemnastu lat, by mieszkać w Anglii, Hiszpanii, Niemczech, Papui Nowej Gwinei, Fidżi i Republice Kiribati, zanim w końcu wróciła do Edynburga i osiadła tam na stałe. Pisanie powieści nie zawsze było jej głównym zajęciem, pracowała jako krupierka, pokojowa, kasjerka w pizzerii, była też zatrudniona w firmie sprzedającej suszarki do rąk. Przede wszystkim jednak prowadziła zajęcia teatralne dla młodzieży, jednocześnie ucząc języka angielskiego. Opowiadanie historii pasjonowało ją od zawsze, ale pisaniem na poważnie zajęła się dopiero, gdy postanowiła dokonać radykalnego zwrotu w swojej karierze i ukończyła studia pisarskie na Uniwersytecie w Lancaster. Fascynują ją zwłaszcza związki między tożsamością i miejscem, które analizuje w swoich dziełach. Obecnie prowadzi także warsztaty pisarskie dla początkujących autorów.

Książka ukazała się w ramach CANON SILESIAE - Ślōnske Dzieje (nr 11).

Tłumaczenie z angielskiego: Marcin Melon

Słowo wstępne: dr hab. Wojciech Browarny, profesor UWr

Strony: 246

Książka do pobrania jako E-Book w formacie .epub i .mobi (wybierz Odbiór osobisty, żeby nie płacić za wysyłkę!)

Trzecie wydanie książki nominowanej w roku 2004 do literackiej Nagrody NIKE: "Finis Silesiae" Henryka Wańka.

Dwoje ludzi spotyka się gdzieś między Niemcami a Polską, w kraju który jeszcze istnieje, ale już niebawem zniknie. Ocaleją jedynie zdjęcia... Opowieść o Śląsku jakiego już nie ma...

Wydanie przeredagowane przez autora, które zapowiada tak:

Z tą książką od początku coś było nie tak. Przede wszystkim z jej tytułem. Finis Silesiae to był tytuł roboczy, który ostatecznie miał brzmieć Görlitz-Gleiwitz 23:55. Wydawca kręcił nosem na te dwie nazwy niemieckie w tytule. Ale Tadeusz Różewicz, akurat bawiący w wydawnictwie, rzucił okiem i spodobało mu się to Finis Silesiae. Gdybym był przy tym, pewnie by tak nie powiedział. Możliwe też, że wydawca to zmyślił, by mieć argument i postawić na swoim. I tak zostało. W drugim wydaniu (2004) dokonano nielicznych poprawek, ale dopiero teraz ta książka jest bliższa temu, jaka powinna być w roku pierwszego wydania (2003). Przede wszystkim zmienił się jej język, na ile to było możliwe. Bo język historii opowiedzianej po niemiecku, ale napisanej po polsku, jest trudny. Ale taki jest Śląsk. Z przyjemnością zlikwidowałem też zbędne dłużyzny. Książka zeszczuplała o jedną dziesiątą i chyba dzięki temu czyta się łatwiej.