Historia Śląska

Kolejna książka z serii Dawnych pocztówek powab i czar. Tym razem przeniesiemy się w dawne Góry Stołowe.

Oprawa: twarda

Słynny śląski familok - czym jest? Kto i dla kogo go zbudował? Kto w nim mieszka? Widok ceglanego domu wielorodzinnego to jedno z pierwszych skojarzeń, dotyczących przemysłowego Górnego Śląska. Ale czy na pewno słuszne? Poznajmy świat robotniczych osiedli budowanych w XIX i XX wieku - ich historię, wygląd, architekturę i mieszkańców. Oprócz typowego familoka i ceglanych kamienic, tworzących całe miejskie kwartały, dostrzeżemy także inne budynki - domy o śnieżnobiałych ścianach ulokowane w ogrodach - przywołujące krajobraz sielskiej wsi. Odkryjmy, czym jest "patronackie osiedle robotnicze", a także kim jest ów "patron", który dbał, by na terenie osiedla stworzyć mikroświat. W tej przestrzeni robotnik rodził się, uczył, pracował, spędzał niemal całe swoje życie, mając w pobliżu wszystko co potrzebne.

Książka Małgorzaty Płoszaj - prowadzącej stronę "Z szuflady Małgosi" - przybliżająca historię rybnickich Żydów.

Tom I

To wyjątkowa publikacja autorstwa Martyny Przywary i Reginy Kostrzewskiej, która w fascynujący sposób przedstawia ponad osiemset lat dziejów Polskiej Nowej Wsi - jednej z ciekawszych miejscowości na Śląsku. Autorka Martyna Przywara przez ponad dwie dekady zbierała archiwalne dokumenty i świadectwa, aby odtworzyć historię wsi, której dawna kronika - spisana na przełomie XVIII i XIX wieku - została zniszczona po 1945 roku. Martyna Przywara, słysząc od najmłodszych lat rodzinne opowieści o utraconych zapisach, podjęła wieloletnie poszukiwania materiałów, by przywrócić pamięć o dawnych dziejach miejscowości.
Rezultatem jest obszerne, bogato udokumentowane opracowanie, które ukazuje m.in. jak Polska Nowa Wieś aż siedem razy zmieniała swoją nazwę.

W książce znajdziesz:

• przejrzyste opisy kolejnych zmian nazwy i ich historycznych przyczyn,
  • rozbudowaną historię kościoła z 1666 roku, odkrytych kapsuł czasu oraz dzieje zaraz, które dotykały wieś, a także genezę powstania kaplicy św. Rocha,
  • opis rozwoju miejscowości na przestrzeni ośmiu wieków
  • bogaty zbiór lokalnych tradycji, zwyczajów oraz opowieści przekazywanych przez mieszkańców od pokoleń a także opisy obecnych pokoleniowych biznesów.
  • szczegółowe informacje o miejscowym lotnisku, jego budowie z którego 1 września 1939 roku wystartowały pierwsze samoloty bombardujące Wieluń,
  • obszerny materiał statystyczny uzupełniony unikatowymi fotografiami i ilustracjami.

…..oraz wiele innych cennych treści, których nie znajdziesz nigdzie indziej.

To doskonała publikacja dla pasjonatów historii regionalnej, miłośników Śląska oraz wszystkich, którzy chcą poznać prawdziwe oblicze Polskiej Nowej Wsi.

Wydanie książki:

• twarda, trwała i elegancka oprawa,
  • pełny kolor, wysokiej jakości druk,
  • format A4,
  • 364 strony,
  • w tym 25 stron słownika lokalnej odmiany śląskiego,
  • bogato ilustrowana, czytelny i estetyczny układ treści.

W tej książce rozmawiamy o Górnym Śląsku roku 1945. Nie spoglądamy na niego ani z Jałty, ani z Poczdamu, ani z Moskwy, ani z Waszyngtonu. Spoglądamy z lokalnej, oddolnej perspektywy. Ale wiemy, że ten skrawek świata nie tak znowu duży, nieprzekraczający 15 tys. km kw., zamieszkany wtedy przez 2,5 mln ludzi, porwany został w owym przełomowym roku przez potężny geopolityczny cyklon. W roku 1945 nic już nie było takie samo jak przed wybuchem wojny. Te kilka miesięcy, od końca stycznia, okazało się punktem zwrotnym dla dalszej historii tej krainy (ze Wstępu).
Środkiem na depolityzację dyskusji wokół roku 1945, antidotum na polityczną instrumentalizację, są badania historyczne i ich staranne popularyzowanie, w ich całej kompleksowości, w całej złożoności obrazu, które te badania przynoszą (fragment Zakończenia).

Rybnik niezapomniany. Przewodnik po wyjątkowym mieście

Robert Siewiorek

Wędrówka po Rybniku, jednym z najważniejszych miast Górnego Śląska. Miasta pogranicznego, którym przez stulecia mieszały się kultury śląska, niemiecka, żydowska, polska, morawska. Autor prowadzi nas od kamienicy do kamienicy, opowiadając historie mieszkających tu niegdyś niezwykłych ludzi, a opowieść tę uzupełnia wyczerpującymi informacjami o rybnickich zabytkach, muzeach i wspaniałej przyrodzie: lasach, Zalewie Rybnickim. Prowadzi nas też po rowerowych ścieżkach. Zdjęcia współczesne i archiwalne uzupełniają grafiki.

Opracowanie ks. prof. Andrzeja Hanicha to w ocenie recenzentki, prof Stanisławy Sochackiej,  „uporządkowana i skumulowana refleksja na temat nazw miejscowości ujęta w schemat metodologicznie opracowanych haseł”, która „łączy w sposób interdyscyplinarny wiedzę z zakresu nazewnictwa polskiego i niemieckiego na Śląsku z tradycją kościelną w sposób kompetentny, stricte naukowy, zwłaszcza w zakresie prezentacji materiału historycznego”. Hasło główne to nazwa polska w aktualnym brzmieniu urzędowym, której towarzyszy powojenna polska nazwa przejściowa oraz niemieckie: starsza (słowiańska powierzchownie zniemczona), nazistowska (z lat 1934–1937), czasem również dodatkowa (nadawana współcześnie miejscowościom z min. 20% mieszkańców pochodzenia niemieckiego), a także lokalizacja urzędowa i kościelna. Dzięki mapie, rysowi historycznemu i osobnym częściom słownika opisującym miejscowości, które w roku 1992 r. przeszły do diecezji gliwickiej i kaliskiej, otrzymujemy całościowy obraz nazewnictwa diecezji opolskiej w perspektywie czasu i przestrzeni.

Strony: 380

Oprawa: twarda

Uznawane czasem za przemysłowe i nieciekawe, Katowice kryją wiele tajemnic i pomników przeszłości. W pierwszym spacerowniku po tym mieście zaprowadzimy Was do serca miasta, czyli do Śródmieścia, gdzie stoi słynny katowicki "spodek", znajduje się Rynek oraz XIX i XX-wieczne kamienice kontrastujące z nowymi wieżowcami. Pomiędzy tymi budynkami można odnaleźć pozostałości wielokulturowości Katowic.

Dolny Śląsk to obszar o wyjątkowo bogatej historii i dziedzictwie kulturowym, którego ślady wciąż kryją się w różnych częściach regionu. Damian Werczyński zabiera nas w podróż po mniej znanych, a niezwykle interesujących stanowiskach archeologicznych, sprawdzając ich potencjał turystyczny. Książka jest wynikiem szczegółowych badań, łączących pasję autora do archeologii i geografii turystyki z praktycznym spojrzeniem na stan i możliwości wykorzystania walorów kulturowych.
Autor, zestawiając dane z dostępnych źródeł, przeprowadził szeroką inwentaryzację dolnośląskich stanowisk archeologicznych oraz stworzył metodę oceny atrakcyjności takich miejsc. Wyniki uzyskane w trakcie badań kameralnych i kilkuletnich badań terenowych pokazują bogactwo archeologiczne regionu i zwracają uwagę na rozbieżności między tym, co promowane, a tym, co realnie dostępne dla odbiorców. Na podstawie zebranych informacji autor zaproponował konkretne trasy turystyczne oraz model wykorzystania opisywanych miejsc w przyszłości.
Książka zainteresuje nie tylko pasjonatów historii i archeologii, ale również samorządy, miłośników krajoznawstwa, przewodników, pilotów turystycznych oraz innych pracowników branży turystycznej , a także wszystkich tych, którzy szukają nowych inspiracji do podróży po Dolnym Śląsku. Na podstawie badań autor ocenił atrakcyjność 58 obiektów już zagospodarowanych (walory rzeczywiste) oraz dokonał rozpoznania 284 stanowisk o walorach potencjalnych. To zaproszenie do odkrywania miejsc, które - odpowiednio zaaranżowane - mogą tchnąć nowe życie w lokalne dziedzictwo i wzbogacić ofertę turystyczną regionu.

Damian Werczyński - doktor w dziedzinie nauk społecznych (dyscyplina: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, 2023), magister archeologii (2009) oraz geografii (2012). Zainteresowania badawcze: geografia turystyki, w szczególności turystyka archeologiczna oraz metody interpretacji dziedzictwa kulturowego i naturalnego. Członek Polskiego Towarzystwa Geograficznego, licencjonowany pilot wycieczek i tutor akademicki, przez wiele lat nauczyciel w programie matury międzynarodowej (IB DP), prowadzący przedmioty geografia i zarządzanie biznesem.

Monografia autorstwa Damiana Werczyńskiego zawiera niezwykle obszerny i uporządkowany materiał faktograficzny (800 stanowisk archeologicznych) zebrany w toku wieloletnich i pracochłonnych badań inwentaryzacyjnych, w tym badań terenowych.
[] Praca daje szeroki obraz zasobów historycznych Ziemi Śląskiej niedocenionych, jak dotąd, z punktu widzenia możliwości ich wykorzystania do celów społecznych i gospodarczych. Stanowi wartościowy zbiór wiedzy dla wszystkich osób interesujących się historią i archeologią Śląska, a także podmiotów zajmujących się popularyzacją wiedzy historycznej, planowaniem i programowaniem lokalnego rozwoju turystyki, tworzeniem szlaków tematycznych turystyki historycznej i archeoturystyki.
Z recenzji dr. hab. Mirosława Miki, prof. UJ

Migracja rycerstwa śląskiego do Królestwa Polskiego, w tym na Ruś Czerwoną, w XIVXV wieku wpisuje się w szerokie zagadnienie związane z przemieszczaniem się ludzi w poszukiwaniu lepszego miejsca do życia. Motorem ich działań były przede wszystkim czynniki ekonomiczne, podbudowane ambicjami poszczególnych jednostek, a związane z poprawą pozycji społecznej i robieniem kariery. Równie ważną rolę odgrywały czynniki polityczne stymulowane przez władców. Rycerze śląscy pojawili się w Królestwie Polskim za panowania Kazimierza Wielkiego, jednak dopiero rządy namiestnicze na Rusi Czerwonej Władysława Opolczyka spowodowały, że Ślązacy zaczęli stanowić dużą społeczność w naszym kraju i osiedlali się zawłaszcza na ziemiach ruskich. Także na dworze Władysława Jagiełły rycerze śląscy odgrywali ważną rolę, a wielu z nich wysłużyło sobie dobra i godności w swojej nowej ojczyźnie. Prezentowany zbiór studiów kreśli sylwetki rycerzy śląskich (grupowo i jednostkowo), którzy zdecydowali się opuścić swoje rodzinne strony, podjąć służbę na dworze polskich monarchów, w konsekwencji uzyskać od nich nadania i osiąść w Królestwie Polskim, zwłaszcza na jego wschodnich kresach obejmujących ziemie ruskie. Autor skupia się nie tylko na ich identyfikacji,

W okolicy Bruntala, na polsko-czeskim pograniczu, został zamordowany były inspektor Gestapo. Jego śmierć rozdrapuje stare rany i odsłania dawne tajemnice. Wybierzcie się do Czechosłowacji po upadku komunizmu, gdzie nie wszystko jest tak, jak to pamiętacie z historii. Czy podobne wydarzenia mogłyby mieć miejsce na terenach przyznanych Polsce po 1945 roku?

Zbliżają się pierwsze wolne wybory w Czechosłowacji po upadku komunizmu. W regionie przy granicy z Polską robi się gorąco. Ponad milion Niemców, którzy zostali tu po wstrzy­maniu wysiedleń, domaga się swoich praw. Podczas gdy w Pradze szerzy się strach przed powrotem komunistów do władzy, a w Bratysławie coraz głośniej mówi się o więk­szej autonomii, Niemcy na pograniczu stawiają czoła wyzwa­niom, które przynosi nowo zdobyta wolność.

Jak mogła wyglądać sytuacja Czechosłowacji po aksamitnej rewolucji, gdyby nie wysiedlono wszystkich Niemców Sude­ckich? Historia inspirowana prawdziwymi zdarzeniami i miejscami.

Pięć niezwykłych kobiet i wspaniałe rezydencje, które dzięki nim powstały lub osiągnęły szczyt świetności. Przez trzy stulecia śląskie zamki i pałace były świadkami ich wzlotów i upadków, powiernikami najgłębszych sekretów, a w czasach dominacji mężczyzn niegasnącego pragnienia niezależności. Nawet jeśli miejsca pochówku przepadły, a wielkie mury runęły, przetrwała burzliwa historia i porywająca opowieść

Joseph Benedict Polednik (1798-1882). Szkic historyczny o twórcy fundacji dobroczynnej w Lyskach

Edward Polednik spod Rybnika był jedynakiem. Świetnie się zapowiadał. Miał 17 lat, gdy przeziębił się na polowaniu. Wdało się zapalenie mózgu. Zmarł. Wtedy jego zdruzgotany ojciec swój duży majątek przeznaczył na pomoc innym.  Ojciec tego chłopaka nazywał się Józef Benedykt Polednik. Ktoś inny w obliczu takiej tragedii zacząłby pić albo pogrążył się w apatii. 48-letni wtedy Józef postanowił jednak swój majątek i talent do pomnażania pieniędzy przeznaczyć na pomoc bliźnim. Dzięki fundacji Józefa Polednika setki zdolnych, ale ubogich Ślązaków zdobyło wykształcenie. Tak się złożyło, że jednym z najwybitniejszych z nich okazał się jego własny krewny, urodzony już po jego śmierci. To prawnuk jego siostry, błogosławiony ksiądz Emil Szramek, wybitnie zasłużony dla Kościoła i śląskiej kultury.

Życie Josepha Benedicta Polednika, chłopskiego syna z Lysek dowodzi, że prawdziwa i uniwersalna wielkość może pojawić się nawet w małej wiosce pomiędzy Raciborzem i Rybnikiem i nie stanie jej na przeszkodzie żaden negatywny stereotyp. Skoro taka niezwykła historia wydarzyła się raz i to z dala od wielkich centrów kultury, to oznacza, że wydarzać się może ona zawsze i wszędzie. Grzechem byłoby nie wziąć tego pod uwagę wstając rano z łóżka.

Książka zawiera opis 42 zamków i pałaców w Sudetach Środkowych i na Przedgórzu Sudeckim od okolic Bolkowa po Kotlinę Kłodzką, współrzędne geograficzne GPS i informacje praktyczne. Opis rezydencji uzupełniają fotografie współczesne i historyczne, herby rodowe, ryciny i mapy.

Romuald M. Łuczyński, dociekliwy historyk z zamiłowania i krajoznawca z powołania, od lat śledzi i dokumentuje losy (zwłaszcza powojenne) dawnych rezydencji rodów szlacheckich i arystokratycznych w Sudetach, po obu stronach dzisiejszej granicy polsko-czeskiej, a także na całym Dolnym Śląsku. Efektem tych studiów są liczne opublikowane, naukowe i popularno-naukowe opracowania. Wśród nich znalazły się drukowane wcześniej prace, poświęcone sudeckim zamkom, dworom i pałacom Szlacheckie i arystokratyczne rezydencje w Sudetach czeskich. Sudety Zachodnie i Środkowe oraz Szlacheckie i arystokratyczne rezydencje w Sudetach czeskich. Sudety Wschodnie.

Książka zawiera opis 42 zamków i pałaców w Sudetach Wschodnich i na Przedgórzu Sudeckim od okolic Będkowic po Trzebieszowice, współrzędne geograficzne GPS i informacje praktyczne. Opis rezydencji uzupełniają fotografie współczesne i historyczne, herby rodowe, ryciny i mapy.

"Prezentowany tu tom swą narracją, układem graficznym i sposobem prezentowania treści, także stroną ilustracyjną nawiązuje do wspomnianych uprzednio wydawnictw, koncentrując uwagę Czytelnika tym razem na godnych szczególnego zainteresowania obiektach w Sudetach polskich. () Zawarte w książce opisy dziejów prezentowanych w nich obiektów, oparte są nie tylko na własnej obserwacji oraz starszej i współczesnej dokumentacji fotograficznej, ale także na wykorzystanych licznych archiwaliach. () Daje to gwarancję rzetelności opracowania, a zamieszczone przy okazji informacje o dostępności opisywanych obiektów dla zwiedzających i sposobach zwiedzania, czynią Szlacheckie i arystokratyczne rezydencje w Sudetach polskich swoistym, godnym polecenia przewodnikiem."

Janusz Czerwiński